Spotkania online i w realu

Jezus wybrał dwunastu Apostołów, aby towarzyszyli Mu, byli świadkami Jego nauczania i cudów. Ponadto pragnął, aby i oni uczestniczyli w misji głoszenia Dobrej Nowiny, wypędzania złych duchów i uzdrawiania ludzi. Po całonocnej modlitwie zdecydował się na konkretnych uczniów, którym powierzył misję uczestnictwa w Jego działaniu. W czasie rozesłania jasno pokazał Apostołom, w jakich warunkach będzie odbywało się głoszenie. Nie ukrywał, że zdarzą się sytuacje, kiedy nie zostaną przyjęci, a nawet spotkają ich prześladowania. Zachęcał do wierności w przeciwnościach i jednocześnie ukazywał, że nie można nie obwieszczać światu tego, czego się doświadczyło w spotkaniu z Nim. Używał wręcz porównania, że to, co się szepcze na ucho, będzie rozgłaszane na dachach. (por. Łk 12, 3). 

 

Słowo, druk, internet

Przez wieki forma głoszenia była ta sama, dziś możemy ją nazwać tradycyjną: podczas spotkania i rozmowy albo słów wypowiadanych do większych zbiorowości. Apostoł Narodów w początkach swoich podróży misyjnych odwiedzał kolejne miasta, a w każdym z nich przychodził do synagogi i tam tłumaczył pisma. Najpierw głoszenie Ewangelii ograniczało się do Żydów. Następnie św. Paweł zaczął wychodzić także do pogan. Dobrze znamy mowę Pawła na ateńskim Areopagu. Od tego czasu zaczęto poszukiwać nowych sposobów dotarcia z Dobrą Nowiną do wszystkich ludzi. 
Niewątpliwie przez wieki niewiele się zmieniało w tej kwestii, aż do czasu wynalezienia druku, kiedy to dostęp do słowa – już drukowanego – stał się o wiele łatwiejszy. Z kolei późniejsze wynalazki, takie jak telefon, radio czy telewizja, znacznie ułatwiły kontakty międzyludzkie i dały nowe możliwości w przestrzeni głoszenia Dobrej Nowiny.

Jednak dopiero koniec XX w., a szczególnie pierwsze dekady XXI w., wręcz wywróciły do góry nogami standardy komunikacji międzyludzkiej. Wielowiekowe przyzwyczajenia trzeba było zmienić wraz z pojawieniem się internetu. Od tego czasu mamy bowiem nowe możliwości wzajemnego komunikowania się. Internet – przynajmniej w teorii – przyczynił się do skrócenia dystansu między ludźmi, a przez to stał się także ułatwieniem w głoszeniu Ewangelii. 

 

Wspólnoty online

Szczególnie czas pandemii pokazał, w jaki sposób i w jakim zakresie nowe technologie mogą ułatwiać spotkania ze wspólnotą Kościoła ludziom chorym, nierzadko zamkniętym w domu. Ta forma komunikacji umożliwia osobom, które mają ograniczenia, spotkanie z Bogiem w Jego słowie czy nawet w Eucharystii. Dobrym podsumowaniem stanowiska Kościoła wobec nowych mediów są słowa zawarte w dokumencie Papieskiej Rady ds. Środków Społecznego Przekazu z 2002 r. Kościół a internet. Czytamy tam, że historia komunikacji „jest czymś w rodzaju długiej podróży wiodącej ludzkość «od budowy wieży Babel, wyrazu ludzkiej pychy, której upadek doprowadził do pomieszania języków i uniemożliwił wzajemne porozumiewanie się ludzi (por. Rdz 11, 1-9), aż po Pięćdziesiątnicę i dar języków, który pozwolił odbudować wzajemną komunikację, skupioną wokół Jezusa, dzięki działaniu Ducha Świętego»”.

Dzisiaj obecność Kościoła w mediach nie ogranicza się tylko do transmitowania w telewizji niedzielnej Eucharystii dla chorych, jak to było dawniej. Wraz z rozwojem mediów zmieniają się ich funkcje i formy obecności w nich komunikujących się osób. W pierwszej kolejności można dostrzec dużą łatwość w przekazywaniu i odbieraniu informacji na temat wydarzeń z życia wspólnoty. Dobrym przykładem jest ostatnie konklawe, w czasie którego można było niemal na żywo śledzić wybory nowego papieża, a przy okazji czerpać ze sprawdzonych źródeł wiedzę na temat historii i tradycji Kościoła. Jednak trzeba pamiętać, że internet to wymagające źródło informacji. Nie wolno wierzyć tylko jednej stronie internetowej czy tylko jednemu profilowi w mediach społecznościowych. Należy sprawdzać wiadomości w kilku źródłach. 

 

Mądrość serca a obecność w sieci

Nowe media to także miejsce spotkań zarówno ludzi wierzących, jak i możliwość dialogu z tymi, którzy jeszcze nie słyszeli Dobrej Nowiny. Internet daje też możliwość znalezienia dobrych komentarzy do Ewangelii czy ciekawej katechezy. Wystarczy wspomnieć chociażby o takich stronach internetowych, jak LangustaNaPalmie.pl czy teobankologia.pl.
Znamy na pewno dobrze wielu księży i świeckich, którzy prowadzą katolickie kanały na YouTubie, Instagramie czy TikToku. Tworzą oni społeczności, które przekraczają granice tradycyjnych parafii. Wielu słuchaczy ma także możliwość aktywnego uczestnictwa w życiu poszczególnych społeczności przez komentowanie postów i zadawanie pytań. Inni korzystają z okazji, aby wspólnie modlić się z wybraną wspólnotą dzięki transmisjom online. 

Podsumowując, można powiedzieć, że Kościół działa dzisiaj na wielu płaszczyznach. Ks. prof. Józef Kloch wylicza kilkanaście wymiarów korzystania z nowych mediów w działalności Kościoła. Są to m.in. wspomniana już informacja o życiu Kościoła, katecheza zarówno dla dzieci, jak i dorosłych, promocja kultury chrześcijańskiej, transmisje Mszy Świętych, modlitw i nabożeństw. Ponadto nowych mediów używa się do zbierania funduszy w ramach dzieł charytatywnych, promocji wolontariatu oraz zarządzania online podmiotami kościelnymi.

Nowe media to środki, a nie cel. Dlatego podsumowaniem niech będą słowa papieża Franciszka: „W tej epoce, której grozi, że będzie bogata w technologię, a uboga w człowieczeństwo, nasza refleksja może wychodzić jedynie od ludzkiego serca. Tylko mając spojrzenie duchowe, tylko odzyskując mądrość serca, możemy odczytać i zinterpretować nowość naszych czasów i na nowo odkryć drogę do komunikacji w pełni ludzkiej”. 

 

Punkty do refleksji   

1. Z jakich stron lub kanałów internetowych korzystam w celu formacji duchowej albo szukając pomocy w modlitwie i rozważaniu słowa Bożego?

2. Czy staram się o dobrą weryfikację wiadomości na temat Kościoła?

ks. dr Łukasz Wiśniewski MIC